Philippe Rivière

Çend roj berê muzakereyên Stenbolê yên li ser ber-nameya nukleer a Îranê, li çîleya 2011ê, îdiayên den-gvedêr di çapemenîyê de cih girtin: Vîrusa komputerî Stuxnet, ku tûşî Îranê bûbû, li Îsraîlê bi alîkarîya DYAyê hatibûye çêkirin. Gelo vê êrişa ku binesazîyên pîşe-sazîyê ji xwe re dikirin hedef, heyameke nû ya sîberşerî bi me nîşan dide?

Vîruseke komputerê ya weke çekê şerî?

Çend roj berê muzakereyên Stenbolê yên li ser bernameya nukleer a îranî, li çîleya 2011ê, îdiayên dengvedêr di çapemenîyê de cih girtin: Vîrusa komputerî Stuxnet, ku tûşî Îranê bûbû, li Îsraîlê bi alîkarîya DYAyê hatibûye çêkirin. Gelo vê êrişa ku binesazîyên pîşesazîyê ji xwe re dikirin hedef, heyameke nû ya sîberşerî bi me nîşan dide?

Vîruseke komputerê ya weke çekê şerî?

"Eger azadîya derbirînê nemîne, em ê eynî mîna pezên ber bi selexanê ve tên birin, lal û bêdeng bibin." George Washington

Çend roj berê, Facebookê ji min xwest ku ez navê xwe biguherrînim. Ne ku min nasnavekî dijûnker, an teşwîqkerê nefreta nijadî, an xesbkerê navê Mark Zuckerbergê mezin (patron, damezrîner û pardarê sereke yê malpera înternetî Facebookê), ne jî yekî nêzî markayeke qeydkirî, ji xwe re bijartibû. Lê min nasnavek ji xwe re hilbijartibû ku ji herfên alfabeya koran yên xweşik pêk dihat. Muhendîsên malpera kalîforniyayî ji nişka ve biryar dabû ku ev êdî li gorî tîpografiya wan minasib nebû.

“Ez naxwazim bi xêra berhemên xwe bigihime nemiriyê. Ez dixwazim bi nemirinê bigihime nemiriyê.” – Woody Allen

Di havîna 2009’an de, çil şagirtên ku ji nav hezar û dused namzetan hatibûne hilbijartin, dest bi semînereke xerîb û kêmnas kirin: “University of Singularity” (SU). Neh heftiyên konferans û atelyeyan ku tê de kesayetên herî nadîde cih girtin, wekî Vinton Cerf (“bavê” înternetê), Robert Metcalfe (danerê protokola tora ethernetê), George Smoot (Xelatgirê Nobelê bo fîzîkê ya sala 2006’an), Astronot Dan Barry û komeke bisporên matematîkê, pizişkiyê û bisporên vekolînên fezayî.